​IKKL publikon raportin: Mbi 12 mijë viktima të luftës në Kosovë

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, tha se për periudhën 1 janar 1998 deri më 20 qershor 1999 janë dokumentuar gjithsej 12.230 viktima të luftës në Kosovë, përfshirë 1.047 fëmijë të vrarë, 94 që humbën jetën si pasojë e kushteve të luftës, ndërsa fati i rreth 100 fëmijëve të zhdukur ende nuk dihet.

Në lansimin e Raportit të Institutit të Krimeve të Kryera Gjatë Luftës në Kosovë (IKKL), Kurti tha se vetëm gjatë periudhës mars-qershor 1999 u vranë rreth 9 mijë persona.

Ai theksoi se raporti i publikuar paraqet metodologjinë mbi të cilën është ndërtuar lista e viktimave dhe procesin e mbledhjes së të dhënave, duke shtuar se lista është preliminare dhe do të vazhdojë të plotësohet me dëshmi të reja.

“Pa dokumentim nuk ka kujtesë, drejtësi dhe paqe të qëndrueshme”, deklaroi Kurti, duke u bërë thirrje të gjithë atyre që posedojnë informacione të bashkëpunojnë me institutin.

Kryeministri në detyrë kritikoi Serbinë për, siç tha, moszbatimin e Deklaratës për Personat e Zhdukur të dakorduar më 2 maj 2023 në Bruksel dhe refuzimin për hapjen e arkivave ushtarake.

“U bëj thirrje ndërkombëtarëve të ushtrojnë presion ndaj Serbisë që të ndryshojë vendimin për klasifikimin 30-vjeçar të dokumenteve deri në vitin 2044 dhe të hapen arkivat e Brigadës së 37-të të Motorizuar të Ushtrisë Jugosllave, në mënyrë që të sigurohen informacione për fatin e personave të zhdukur në Kosovë”, tha Kurti.

Ndërkaq, drejtori i Institutit për Krimet e Kryera Gjatë Luftës, Atdhe Hetemi, tha se raporti nuk përfshin 267 raste që figuronin në lista të mëparshme, pasi bëhet fjalë për persona të vrarë jashtë territorit të Kosovës.

“Ky përjashtim nuk ua mohon statusin e viktimës, por lidhet me mosplotësimin e kritereve të raportit”, tha Hetemi.

Sipas tij, raporti është hartuar duke u mbështetur në burime institucionale, dëshmi të familjarëve dhe hulumtime shtesë të institutit, mbi parimet e plotësueshmërisë, krahasueshmërisë, gjurmueshmërisë dhe integritetit të të dhënave.

Sipas Hetemit, analiza demografike tregon se numri më i madh i viktimave kanë qenë meshkuj, ndërsa grupmosha më e prekur ka qenë ajo 18 deri në 50 vjeç. Ai shtoi se ndër grupet më të cenueshme kanë qenë fëmijët dhe personat mbi 65 vjeç.

Sa i përket shpërndarjes gjeografike, Hetemi tha se rajonet më të prekura nga viktimat e luftës kanë qenë Gjakova, Mitrovica dhe Prishtina, ndërsa rajoni i Gjilanit rezulton të jetë më pak i prekur.

Në aspektin kohor, ai theksoi se numri më i madh i viktimave është regjistruar gjatë vitit 1999, veçanërisht në muajt e parë të atij viti.